Patron Szkoły

Treść

PATRON SZKÓŁ

Waleria Pietruszewska

Urodzona 20 września 1903 r. w Wiśniowej koło Strzyżowa w okręgu krakowskim, zmarła 19 sierpnia 1989 r. w Nowym Sączu. Córka Romana Brąglewicza i Józefy z domu Pruchnickiej.

Absolwentka Państwowego Instytutu Pedagogiki Specjalnej w Warszawie, skierowana do pracy w Nowym Sączu przez Kuratorium Okręgu Szkolnego w Krakowie Dekretem Nr B. P. 47439/34 z dnia 25 XI 1934 r. Wspólnie z ks. Piotrem Maciaszkiem prowadziła kwalifikację uczniów do oddziałów specjalnych, wprowadzając nowatorskie, jak na tamte czasy, metody nauczania oparte na ośrodkach zainteresowań.

W czasie II wojny światowej organizowała nauczanie i jednocześnie otaczała uczniów i ich rodziny troską o codzienny byt. W 1942 roku przymusowo przeniesiona do szkoły w Mszanie Górnej.

Po zakończeniu okupacji i powrocie do pracy w Nowym Sączu, doprowadziła w 1946 r. do utworzenia odrębnej szkoły specjalnej. Systematycznie zabiegała o poprawę jej warunków lokalowych i materialnych. W 1950 roku szkoła otrzymała zabytkowy budynek przy ul. Pijarskiej 21, a rok później uzyskała status samodzielnej jednostki budżetowej. Szczególną uwagę poświęcała przygotowaniu wychowanków do samodzielnego, dorosłego życia. Wprowadziła szeroki program przysposobienia zawodowego, obejmujący, m.in. szycie, robótki ręczne, prace stolarskie, ogrodnicze i gospodarstwo domowe. Swoją postawą zjednywała sobie ludzi i zachęcała do zaangażowania w sprawy szkolne. Pod jej kierownictwem szkoła stała się jednostką wzorcową, w której odbywały się praktyki przyszłych nauczycieli, konferencje i lekcje pokazowe dla pedagogów z całej południowej Polski i Warszawy. Zabiegała o dalszą edukację i miejsca pracy dla absolwentów.

Z roku na rok rosła liczba uczniów. Dzięki jej staraniom we wrześniu 1966 r. Kuratorium Okręgu Szkolnego w Krakowie utworzyło Przyzakładową Zasadniczą Szkołę Zawodową przy Spółdzielni Inwalidów im. Juliana Marchlewskiego w Nowym Sączu dla absolwentów kl. VII z siedzibą przy ul. Pijarskiej, a w 1967 r. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy przy ul. Broniewskiego. Waleria Pietruszewska została mianowana kierownikiem szkoły zawodowej, a w 1968 r. jej pierwszym dyrektorem. Zabiegała o remonty pomieszczeń, doposażenie warsztatów szkolnych, organizację codziennego życia szkolnego, wycieczek i wsparcie materialne dla uczniów. Narastające problemy zdrowotne zmusiły ją jednak do przejścia na rentę.

Mimo pogarszającego się stanu zdrowia, do końca pozostała niezwykle oddana swojej pracy. Szkoła była dla niej drugim domem. We wspomnieniach zapisała się jako osoba ciepła, serdeczna, pełna empatii i poświęcenia, która całe swoje życie oddała najsłabszym i najbardziej potrzebującym. Jej działalność miała fundamentalne znaczenie dla powstania i rozwoju szkolnictwa specjalnego w Nowym Sączu i pozostaje trwałym elementem lokalnego dziedzictwa edukacyjnego. Za swoją działalność na rzecz oświaty wielokrotnie uhonorowana licznymi odznaczeniami państwowymi:
- Medal 10-lecia Polski Ludowej – 1955 r.,
- uchwałą Rady Państwa Złotym Krzyżem Zasługi – 1956 r.,
- Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski – 1966 r.,
- tytuł honorowy „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej” – 1974 r.,
- Złota Tarcza Herbowa Miasta Nowego Sącza – 1976 r.,
- Złota Odznaka „Za zasługi dla województwa nowosądeckiego” – 1981 r.

Na wniosek Rady Pedagogicznej, Rady Rodziców i Samorządu Uczniowskiego Zespołu Szkół oraz decyzją Rady Miasta z dnia 28 lipca 2026 r. na podstawie uchwał NR XXXVIII/404/2026 i NR XXXVIII/405/2026, z dniem 1 września 2026 r. Branżowa Szkoły I Stopnia nr 4 – Specjalna w Nowym Sączu w Zespole Szkół nr 5 – Specjalnych w Nowym Sączu oraz Szkoła Specjalna Przysposabiająca do Pracy w Zespole Szkół nr 5 – Specjalnych w Nowym Sączu otrzymały imię Walerii Pietruszewskiej. Jej postawa oparta na szacunku, odpowiedzialności, pracowitości i trosce o drugiego człowieka, stanowi godny do naśladowania wzór dla kolejnych pokoleń uczniów, rodziców i nauczycieli.