Z psychologicznego punktu widzenia:

Jak sobie radzić z przemocą w szkole.

W każdej szkole dochodzi do przemocy, a nie wszyscy wiemy, jakie zachowania należy uważać za przemoc. Z przemocą mamy do czynienia wtedy gdy ktoś chce zrobić nam krzywdę i jest silniejszy, jest grupie lub robi to często. Przemoc to nie tylko uderzanie, szczypanie, bicie czy popychanie.

Pamiętaj, że jesteś ofiarą przemocy także wtedy, gdy:

• jesteś przezywany,
• ktoś opowiada innym nieprawdziwe historie na Twój temat,
• jesteś ośmieszany przez swoich kolegów i koleżanki,
• ktoś niszczy lub zabiera Twoje rzeczy,
• ktoś kradnie Twoje pieniądze,
• w Internecie publikowane są obraźliwe informacje o Tobie,
• dostajesz obraźliwe sms-y lub telefony,
• nie chcesz iść do szkoły, bo boisz się spotkać swoich prześladowców.

Sprawcy najczęściej dobrze wiedzą, w jaki sposób mogą cię zranić. Gdy chcą Ci sprawić przykrość, złośliwie komentują:

• twój wygląd: wagę, kolor włosów, sposób ubierania,
• to, że dobrze się uczysz,
• to, że uczysz się gorzej,
• to, że nie masz pieniędzy,
• Twoją popularność w szkole,
• jeśli wyznajesz inną religię,
• nosisz okulary lub aparat słuchowy,
• masz wadę wymowy itp.


Pamiętaj – niezależnie od tego, czego dotyczy prześladowanie i dokuczanie, to nie Twoja wina. Nikt nie ma prawa stosować przemocy wobec innych osób.

Co możesz zrobić?

Spróbuj ignorować to, co mówią sprawcy, udawaj, że cię to wcale nie obchodzi. Nie pokazuj, że jesteś smutny lub zły. Twoje zdenerwowanie sprawia im satysfakcję i zachęca do dalszego atakowania.

Staraj się wyglądać na pewnego siebie- chodź wyprostowany (plecy proste, podniesiona głowa). Możesz ćwiczyć taką postawę w domu, przed lustrem. Pamiętaj, że sprawcy poszukują uczniów wyglądających na takich, którzy się przestraszą i nie obronią.

Ćwicz swój głos- odpowiadaj pewnym i mocnym głosem, postaraj się patrzeć sprawcom w oczy. Często osoby w twojej sytuacji mówią cicho i nieśmiało, a to może zachęcać sprawców do dalszego zaczepiania.

Jeśli ci dokuczają- najlepiej odejdź. Nie przejmuj się, co o tobie pomyślą. Pamiętaj, im dłużej będziesz stał i słuchał tym większą zabawę będą mieli sprawcy.

Miej przygotowaną odpowiedź np.: "Nie macie nic innego do roboty?", "To nie jest w porządku wyśmiewać się z kogoś", "Możesz sobie mówić co chcesz, mnie to nie obchodzi".

Powiedz krótko i stanowczo, że się nie zgadzasz na takie traktowanie np.: "Nie mów tak do mnie", "Nie zgadzam się", "Nie nazywam się tak".

Spróbuj być dowcipny. Poczucie humoru jest często najlepszą "bronią" na agresję. Jeśli potrafisz śmiać się w takiej sytuacji, sprawcy widzą, że się niczym nie przejmujesz. Prawdopodobnie zostawią cię wtedy w spokoju. Poćwicz takie odpowiedzi w domu.

Spróbuj zaskoczyć sprawców. Zrób coś, co zbije ich z tropu, zdziwi np. udawaj, że nie dosłyszysz ("Co mówicie? Głośniej. Ale, że co ja robię? Nic nie słyszę. itd.); upozoruj, że mdlejesz ("Chłopaki, kręci mi się w głowie od tego przezywania, chyba zemdleję"); może zmień temat ("Widzieliście nową serię " Szkoła?") itp.

Powiedz o tym swojemu przyjacielowi lub dobremu koledze/koleżance. Będziesz czuł się o wiele lepiej, gdy podzielisz się swoim zmartwieniem. Poproś o pomoc i radę. Czasem wystarczy wspólne spędzanie czasu na przerwach. Sprawcy częściej atakują pojedynczych uczniów.

Poradź się rodziców lub kogoś bliskiego. Opowiedz im o swoim kłopocie. Dorośli mają różne, sprytne pomysły, jak rozwiązać taki problem. Warto skorzystać z ich wiedzy.

Zachowuj się asertywnie, stosuj metodę zdartej płyty " Nie słucham tego co mówisz, nie słucham tego, co do mnie mówisz, itd"

Istnieją też groźniejsze sytuacje w szkole np. wyłudzanie pieniędzy, próby pobicia. Co wtedy?

Nie daj się sprowokować do walki. Twoja sytuacja może się pogorszyć (zostaniesz zraniony, będą cię dalej prześladować). Sprawcy są często silniejsi i mają pomocników. Spróbuj wykorzystać opisane wyżej sposoby albo uciekaj, krzycz, wołaj o pomoc.

 

Trzymaj się jakiejś grupy uczniów. Być może sprawcy nie odważą się wtedy do ciebie podejść.

Jeśli chcą pieniędzy i grożą pobiciem - lepiej oddaj im to, co masz. Twoje zdrowie jest ważniejsze od kilku złotych.

O każdej z takich sytuacji poinformuj rodziców, nauczycieli, policję.
Takie zachowania to już przestępstwo. Dorośli powinni natychmiast zareagować Informowanie ich nie jest żadnym donoszeniem na kolegów ale szukaniem pomocy. Sprawcy postępują źle, łamią normy i powinni ponieść odpowiednie konsekwencje.

Nie jesteś donosicielem, walczysz o bezpieczeństwo w szkole. Mówiąc o przemocy innym np. nauczycielom, rodzicom itp., pomagasz także uczniom, których spotyka to samo.

Jeśli nikomu o tym nie mówisz - krzywdzisz siebie i chronisz sprawców.

Nie jest łatwo opowiedzieć o dokuczaniu dorosłym. Możesz bać się zemsty twoich kolegów, koleżanek albo nie wierzyć, że twoja sytuacja się zmieni.

Pamiętaj, jest to możliwe. Nauczyciele, rodzice  mają większą władzę i możliwości działania.
Skorzystaj z ich pomocy.  Najważniejsze to nie być samemu w tak trudnych sytuacjach!

Opracowała: E. Rzońca – psycholog szkolny